توسط موزه دار
| دوشنبه بیست و پنجم آذر ۱۳۹۲ |
اندیشکده،
کانون تفکر و اتاق فکر به سازمان، مؤسسه، شرکت یا گروهی گفته میشود که کار هدایت پژوهش را انجام میدهند و درگیر مسائل مختلفی چون
سیاستگذاریهای اجتماعی، راهبرد سیاسی، اقتصادی،
علمی، یا موضوعات مربوط به فناوری یا سیاستهای تجاری و یا حتی توصیههای نظامی
هستند.در دنیای کنونی نوعی
سازمان ویژه برﺍی تفکر و پژوهش در حوزه سیاستسازی، تصمیمسازی و تولید ﺍیده،
مطالعات میانرشتهای وجود دﺍرد که بر ﺍصل جمعﺍندیشی و ﺍیدهپردﺍزی ﺍستوﺍر ﺍست.
ﺍین مرﺍکز در ﺍصطلاح به Think Tank معروفند.
(Wikipedia)
ضرورت
وجود اتاق فکر در هر سازمان و تشکیلاتی بر هیچکس پوشیده نیست لیکن برای بهبود
ساختار نکاتی باید در نظر گرفته شود:
ü
ضرورت توجه به پیش زمینه ها و زیر ساخت
های لازم جهت تشکیل اتاق فکری که کلیه پرسنل سازمان خود را در آن سهیم بدانند.
ü
در تعریف علمی اتاق فکر ساختاری برای
تفکر جمعی روشمند است، با توجه به این تعریف در تشکیل اتاق فکر باید سه رکن اساسی
در نظر گرفته شود و برای آن ابزار اندیشیده شود:اول لزوم وجود یک ساختار ، دوم افراد
متفکر درون ساختار و سوم شیوه تفکر روشمند.
ü
در تشکیل اتاق فکر باید از تمام
پتانسیل انسانی سازمان استفاده شود و لااقل مکانیزمی برای دیده شدن کلیه نیروها در
سیستم تعیین گردد.
ü
ساختار تشکیلاتی اتاق فکر از دو قسمت
صفی و ستادی تشکیل شده که بخش صفی آن کاملا انعطاف پذیر و قابل تغییر بوده و بخش
ستادی آن بسته به گستردگی سازمان از تعدادی کارشناسان جهت هماهنگی های لازم و
برنامه ریزی امور فعالیت مینمایند.
ü
ریاست اتاق فکر در هر سازمان به عهده
ارشد ترین مقام آن سازمان میباشد که میتواند به صلاحدید یا پیشنهاد اعضاء اختیار
خود را به شخص دیگری تفویض کند که شامل مدیریت بر بخش ستادی اتاق فکر است.
ü
شرکت در جلسات اتاق فکر باید بر حسب
اختیار و با تشویق باشد و امتیازبندی منفی برای عدم شرکت در جلسات تناسبی با
ساختار اتاق ندارد.
ü
اتاق فکر یک مجموعه از پیش تعیین شده
با افراد مشخص نبوده و میتواند متناسب با موقعیت های مختلف و موضوعات متفاوت از افراد
مختلفی که علاقمند به فعالیت فکری در آن حوزه میباشند تشکیل شود.
ü
هدف اتاق فکرمبتنی بر ایده یابی، ایده
سازی ، فکرسازی و فکرسِتانی و مدیریت فکر بر فکر است و در سطح کلان سازمان سه
اولویت سیاست پژوهی، سیاست سازی و سیاست ورزی را مد نظر خود قرار میدهد.
ü
در طراحی اتاق فکر باید شیوه ارتباط با
کلیه همکاران خصوصا علاقمندان به فعالیت در این حوزه مورد نظر قرار گیرد تا در
وحله اول علاقمندان بتوانند از آموزش های لازم در زمینه روشمند اندیشیدن بهرمند
شده و همچنین مکانیزم های تشویقی جهت تحریک پرسنل به سمت فعالیت در حوزه اندیشه
برایشان در نظر گرفته شود
ü
باید امکانی وجود داشته باشد که هر یک
از پرسنل سازمان بتوانند در ایده سازی سهیم شده و اطمینان حاصل نمایند که فکر و
ایده آنها و حتی مشارکت در پربار نمودن ایده دیگران در سوابقشان دیده شود . در
چنین حالتی شور و اشتیاق فعالیت در اتاق فکر در میان همکاران ایجاد میشود.
ü
مدیریت در اتاق فکر به عهده فکر کامل و
غالب است و هیچ نظر مدیریتی نباید بر ایده سازی در اتاق فکر تاثیر بگذارد تا
فعالان این حوزه بتوانند با فراق بال و بدون در نظر گرفتن هیچ ملاحظه ای به پرورش افکار و اندیشه ها و ایده های نو
بپردازند.
ü
با تفاسیر فوق اتاق فکر میتواند محل
مناسبی برای تشخیص افراد مستعد و توانمند برای پیشرفت در حوزه های مختلف در سازمان
باشد.
ü
با توجه به اهمیت آموزش همکاران در
حوزه فکر تاکید میشود ضرورتا علاقمندان به فعالیت در اتاق فکر در حوزه اندیشه ، روشمند
فکرکردن، تکنیک های مختلف اندیشه و خلاقیت مورد آموزش قرار گیرند چرا که عقلای فن تفکر
روشمند را نوعی اَبَرمهارت میدانند.
ü
باید این نکته در نظر گرفته شود که
اتاق فکر اتاق نقد نیست و ایده ها در این محل رشد نموده و تکمیل میشوند و نقد در
صورتی وارد میگردد که راه حل بهتری برای کامل کردن موضوع ارائه شود.
ü
خوراک اتاق فکر از دو راه تامین
میشود یکی از بالا به پایین به صورتی که
مسئله ای وجود داشته و طرح گردیده و از طریق مدیران ارشد سازمان جهت حل مسئله به
اتاق فکر محول میگردد. دوم مکانیزم از پایین به بالا که فکر و ایده ای از یکی از نیرو ها و اعضاء اتاق فکر ارائه شده و
شکل میگیرد و در مسیر کمال رشد میکند و به مدیران فرادستی ارائه میشود.
ü
در مسیر تسهیل و ایجاد شرایط مطلوب جهت
تشکیل اتاق فکر سازمان یکی از ضرورت ها از بین بردن اینرسی فکری است بدین معنی که
هیچ یک از نیرو های سازمان در هر سطحی مانعی برای ارائه نظرات و اندیشه ها و ایده
های خود در مسیر اتاق فکر احساس نکنند . این موانع ممکن است ناشی از تصورات
اشتباهی مانند خوب نبودن ایده، امکان حقیر و تمسخر ، عدم تاثیر ایده پردازی و
فعالیت در لین زمینه در مسیر کمال شغلی و . . . باشد.
همچنین
در تشکیل اتاق فکر باید به عدم تداخل فعالیت های حوزه کارشناسی و مشاوره ای با آن
توجه لازم گردد ، چرا که وجود این محل مکملی برای
فعاییت های مشاوران و کارشناسان و در کمیته ها و کارگروه ها میباشد و هر
ایده و فکر خلاقانه در هر زمینه پس از رشد و نمو کافی باید در کارگروه های
کارشناسی مورد بحث و بررسی و به بوته نقد گذاشتن قرار بگیرد.
پیشنهاد
میگردد برای هر چه پربارتر شدن اتاق فکر سازمان های فرهنگی جلسات هم اندیشی با
حوزه های مختلف برگزار گردیده و مسئولین تشکیل کمیته از نظرات همه پرسنل علاقمند
مطلع شوند . همچنین راهکارهایی برای ارتباط منسجم و تشکیلاتی مناسب جهت ارتباط
کمیته ها و کارگروه های زیر مجموعه سازمان که در حوزه فکری فعالیت مینمایند مانند
کمیته طرح و برنامه و کارگروه های زیرمجموعه با اتاق فکر اندیشیده شود.